Prawo Rzymskie

Lex aebutia ustawa z ok.130 r. p. n.e. która udostępniła proces formułkowy do rozstrzygania wszelkich sporów w których obie strony były obywatelami rzymskimi. Po wejściu w życie tej ustawy w Rzymie obowiązywał przez ponad 100 lat dualizm procesowy (można było korzystać zarówno z procesu archaicznego jakim był proces legisakcyjny jak i z nowo wprowadzonego procesu formułkowego przystosowanego do zmieniającej się sytuacji społeczno – gospodarczej. W roku 17 p.n.e. uchwalono leges iuliae iudiciariae na mocy której całkowicie zniesiono proces legisakcyjny pozostawiając tylko proces formułkowy który przetrwał do czasu wejścia w życie procesu kognicyjnego( ok. 342 r. n.e. )