Prawo Rzymskie

Są to eksceptie niweczące a więc takie które wywierają trwały skutek prawny i odraczające wywierające tymczasowy skutek prawny. W niektórych procesach rzymskich możliwość udzielenia zarzutu procesowego była ograniczona w czasie wtedy właśnie stosowano exceptio dilatoriae które jedynie odraczały możliwość wystąpienia z procesem przez powoda (np. nieformalna umowa odraczająca dług). Exceptio peremptoriae określone przez Gaiusa jako niweczące jeżeli zostały udowodnione przez pozwanego kończyły proces i uniemożliwiały powodowi w myśl zasady że nie można w tej samej sprawie sądzić się dwa razy ponowne występowanie z tą samą actio. Do tego rodzaju ekscepcji należał zarzut podstępu.