ACTIONES ARBITRARIAE
lip 9th, 2007 by admin
Było to powództwo które powstało na skutek rozbudowanej gospodarki pieniężnej a co za tym idzie pojawienia się zasady kondemnacji pieniężnej która to umożliwiała pozwanemu pozostawienie rzeczy wadliwie nabytej w zamian za odszkodowanie. Aby uchronić się przed takim rozstrzygnięciem sporu powód posługiwał się skargą arbitralną. Umieszczał on wtedy w formułce procesowej klauzulę arbitralną na mocy której sędzia w postępowaniu dowodowym stwierdzał że rzecz należy się powodowi i wzywał pozwanego aby ten dobrowolnie ją zwrócił. W przypadkach braku reakcji ze strony pozwanego, powód miał prawo sam oszacować wartość rzeczy spornej przyjmując jako kryterium nie tylko wartość rynkową ale także wartość osobistą. Powództwo to umożliwiało pozwanemu zwrot rzeczy lub równowartości w naturze jeżeli zgodził się na to powód przed wynikiem rozstrzygającym co zapobiegało dalszym dolegliwym karą.
One Comment to “ACTIONES ARBITRARIAE”
Umieść komentarz poniżej
Musisz być zalogowany aby móc komentować
W prostym tłumaczeniu.
Jesteśmy myśliwymi i mamy pieska - Azorka - który dobrze tropi lisy, nasz sąsiad tez jest myśliwym i pożycza od nas Azorka na polowanie. Jest tak zadowolony, że postanawia nie oddawać naszego pupila tylko go sobie przywłaszcza. Mimo naszych nalegań, nie chce go zwrócić. Wtedy idziemy do pretora i mówimy co i jak. On udziela nam prawa skargi (actio), i wzywamy pozwanego (reus) przed oblicze pretora (praetor), i mówimy naszą skargę (actio), teraz pozwany ma kilka opcji do wyboru, albo spełnia nasza prośbę i zadośćuczyni poprzez oddanie Azorka, wtedy procesu nie ma. Może też milczeć (tzw. indefensus). Może też uznać roszczenia powoda (confessio in iure) wtedy uznajemy go za zasądzonego (iure pro iudicata est) wtedy może nastąpić egzekucja długu (oddanie Azorka) bądź jego równowartości. Pozwany może też NEGOWAĆ (negatio) lub składać Ekscepcje (jeśli w formułce zezwolił na to pretor). Gdy pozwany postanawia brnąć w to dalej, następuje wypowiedzenie pełnej skargi (litis contestatio) i przechodzą do części procesu nazywanej “apud iudicem”.
Jeżeli pretor zezwoli na Actiones Arbitrariae to powód po zasądzeniu pozwanego będzie mógł odzyskać Azorka, (zwrot w naturze). Jeśli nie byłoby zgłoszonej Actiones Arbitrariae to po zasądzeniu pozwanego, powód nie otrzymałby Azorka, tylko równowartość w pieniądzach. Tzw. “kondemnacja pieniężna”.